Rosacea
Rosacea is een veel voorkomende huidaandoening die bij mannen, vrouwen en soms kinderen kan voorkomen. Rosacea wordt vaak gekenmerkt door blijvende roodheid op het voorhoofd, neus, kin en wangen. De aandoening kan gepaard gaan met puistjes, gesprongen vaatjes, verdikking van de neus en/of oogklachten. Rosacea is chronisch, genezing is dus niet mogelijk.
Er zijn echter wel goede behandelmogelijkheden beschikbaar om de rosacea te onderdrukken zodat u er weinig last van hoeft te hebben. Bespreek deze behandelmogelijkheden met uw huisarts of dermatoloog.
Naast de zichtbare verschijnselen kunt u ook last krijgen van niet zichtbare klachten. Uw huid kan heel warm aanvoelen, het kan prikken, steken en jeuken of u kunt last krijgen van flushing (plots opkomende bloosaanvallen).
Wat kan ik zelf doen?
Er zijn een aantal acties die u zelf kunt ondernemen om zo min mogelijk last te hebben van uw rosacea. De rosacea kan verergeren door bepaalde uitlokkende factoren (triggers). Hierbij kunt u denken aan warmte, zonlicht, voeding of emoties. De triggers zijn zeer persoonlijk van aard. Deze triggerchecklist kan u helpen uw persoonlijke triggers in kaart te brengen zodat u deze in de toekomst zo veel mogelijk kunt vermijden indien dit mogelijk is.
De bedoeling is om vier weken lang, elke dag bij te houden met welke triggers u in aanraking bent gekomen. In de tabel hieronder vindt u de meest voorkomende triggers. Deze lijst is niet compleet, u kunt de lijst zelf aanvullen. Aan het einde van de week telt u het aantal vinkjes op en bij totaal kunt u uw score noteren.
Meest voorkomende triggers bij rosacea¹
Expositie
- Psychische stress en emoties (woede, angst, schaamte)
- Klimaatomstandigheden (koude, warmte, vochtigheid, UV, wind)
- Koorts
- Inspanning
- Opvliegers
- Micro-organismen (Demodex, Helicobacter pylori, S. epidermidis)
Eten en drinken
- Alcohol
- Koffie/thee
- Zuivelproducten
- Chocolade
- Chili, curry, pepers, capsaïcine
- Tomaten
- Spinazie
- Soja
- Azijn
- Citrusfruit
- Avocado
- Aubergine
Geneesmiddelen
- Capsaïcine
- Corticosteroïden
- Doxorubicine
- Interferon
- Infliximab
- Niacine
- Nifedipine
- Nitroglycerine
- Prostaglandine E
- Rifampicine
Cosmetica
- Alcohol bevattende reinigingsproducten voor het gelaat
- Parfum/aftershave
- Reinigingsdoekjes gelaat
- Menthol
- Scheerschuim
- Peelingproducten
- Waterproof cosmetica
- Zeep
Bovenstaande lijst bevat de meest voorkomende triggers. Gezien triggers kunnen verschillen van persoon tot persoon, kan het zijn dat u last heeft van triggers die hier niet zijn vermeld. In de invulbare checklist (pdf) kunt u eventuele bijkomende triggers noteren en per week bijhouden met welke triggers u in aanraking bent gekomen.
Huidtips bij rosacea
De huid bij rosacea is vaak erg gevoelig en kwetsbaar. Het is daarom belangrijk de huidverzorging hierop aan te passen. Er volgen hier tips voor het verzorgen van de huid bij rosacea.
Verzorgingsroutine²,³
Het is belangrijk om de huid zo min mogelijk te irriteren. Gebruik milde en zeepvrije producten bij het reinigen van uw gezicht. Was de producten goed af met lauw water en probeer minimaal één keer per dag het gezicht te wassen. Let erop dat u zachte materialen gebruikt zoals wattenschijfjes, uw handen en een zachte handdoek.
U kunt eventueel een goed hydraterende, niet vette crème als dagcrème gebruiken.
Zonbescherming²
Zonlicht is een van de triggers die rosacea kan verergeren. Probeer daarom zonlicht in het gezicht zoveel mogelijk te vermijden. Een goede zonnebrandcrème van minstens SPF 15 die tegen UVB en UVA beschermt kan dagelijks worden opgebracht om het gezicht te beschermen. Crèmes met titaniumdioxide of zinkoxide geven de minste irritatie.
Camouflage²,³
Het kan prettig zijn om de roodheid, pukkels en puistjes te camoufleren. Hiervoor kan een foundation (vloeibare of minerale make-up) worden gebruikt of een olievrije concealer (op waterbasis). Er is ook speciale lichtgroene cosmetica beschikbaar die ervoor zorgt dat de roodheid minder zichtbaar is.
Let hierbij wel op dat u het gezicht op een zachte manier en met milde producten reinigt.
Huidproducten te vermijden²,³
De volgende producten voor huidverzorging kunnen het beste worden vermeden:
- Waterproof make-up
- Huidtonics, toners en adstringenten (dit zijn producten met een of meer van de volgende ingrediënten: alcohol, menthol, pepermunt, kamfer, toverhazelaar, lavendel of eucalyptusolie)
- Cosmetica met de ingrediënten natriumlaurylsulfaat, parfum, fruitzuren of glycolzuur
- Peelende producten (zoals scrubcrèmes)
- Sterk werkende corticosteroïdcrème/-zalf in het gezicht
Indien gewenst kan een arts u verwijzen naar een geregistreerde huidtherapeut indien u begeleiding wilt bij de zelfzorg voor uw rosacea.
Kwaliteit van leven
Rosacea kan een negatieve impact hebben op de kwaliteit van het leven. Zo kunt u door rosacea last hebben van verlies van zelfvertrouwen, laag gevoel van eigenwaarde, depressie en angststoornissen.
Het is belangrijk dat als u deze klachten heeft, om deze met uw arts te bespreken zodat er een optimaal behandelplan kan worden opgesteld. In de invulbare checklist (pdf) kunt u eventuele klachten noteren zodat u deze met uw arts kunt bespreken.
Meer informatie
Voor meer info over rosacea, behandelmethodes en huidverzorgingsadviezen kunt u de NVDV-patiëntenfolder raadplegen op: https://nvdv.nl/patienten/dermatologie/zoek-een-huidaandoening/rosacea
Referenties
- NVDV Rosacea richtlijn 2019; https://nvdv.nl/professionals/richtlijnen-en-onderzoek/richtlijnen/richtlijn-rosacea
- NVDV patiëntenfolder; https://nvdv.nl/patienten/dermatologie/zoek-een-huidaandoening/rosacea
- Huidarts.com; https://www.huidarts.com/huidaandoeningen/rosacea